Loading...

Melding

Dit multimediaverhaal bevat video- en geluidsfragmenten. Zet het geluid aan.

Gebruik het muiswiel of de pijltjestoetsen om tussen pagina's te navigeren.

Swipe om tussen pagina's te navigeren.

Hier gaan we

Longread

Logo https://hu.scrollytelling.io/het-verhaal-van-steef

Naar boven

Het toerisme stijgt de laatste jaren énorm in Nederland. Sinds 2014 neemt het aantal buitenlandse toeristen in Nederland buitengewoon hard toe, ten opzichte van de jaren ervoor én ten opzichte van de overige Europese Unie-landen. Elsje van Vuuren van het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC): "We ontvangen nu vijftien miljoen toeristen per jaar. Daar komen naar verwachting van de Verenigde Naties nog zeven à acht miljoen bij. Dat wordt echt gigantisch." Wat maakt Nederland opeens zó interessant? En, hoe blijft het toerisme voor de Nederlanders, met name voor inwoners van Amsterdam, nog leuk?


Naar boven

Aan de cijfers van The World Bank is te zien dat het toerisme in Nederland tussen 1995 en 2015 al fors steeg, ook ten opzichte van de West-Europese buurlanden. In de eerste acht maanden van 2017 steeg het percentage in Nederland zelfs met 13,1 procent, ten opzichte van het jaar ervoor. In de Europese Unie was de gemiddelde stijging 'maar' 7,7 procent, blijkt uit onderzoek van het CBS.

Er zijn diverse redenen waaróm zoveel meer mensen Nederland als bestemming kiezen, weet Van Vuuren. Nederland heeft steeds meer diversiteit te bieden, geeft ze als eerste reden. "Bijvoorbeeld op het vlak van cultuur en natuur. Het aanbod is groter dan de voorgaande jaren."

"Daarnaast wordt er ook meer aan promotie gedaan. En het reizen wordt makkelijker: Schiphol wordt steeds groter, de drempels worden verlaagd", vervolgd van Vuuren, die denkt dat ook de terroristische aanslagen van de laatste jaren de beweegredenen van mensen zouden kunnen beïnvloeden. België, Duitsland, Engeland, Frankrijk en Spanje werden getroffen door aanslagen. In Nederland is het vooralsnog rustig gebleven. "De veilige toerist zoekt Nederland sneller op, omdat 'we' niet met terrorisme worden geassocieerd."

Maar het gaat wel érg hard. Vooral in Amsterdam 'loopt het de spuigaten uit' volgens Van Vuuren. De hoofdstad is verreweg de meest bezochte plaats in Nederland: een kleine 40 procent van de toeristische overnachtingen was in 2016 in Amsterdam. Het aantal toeristen in Amsterdam groeit jaarlijks met 5 procent en de stad behoort inmiddels al tot de twintig procent wereldsteden die het meeste last hebben van het toerisme. "In 2014 had een wethouder in Amsterdam iets van: alle grenzen open, kom allemaal naar Amsterdam, u bent welkom. Het aantal toeristen is zo erg gestegen dat er echt ingegrepen móét worden."


Naar boven
0:00
/
0:00
Start video

Naar boven

In Amsterdam is men al flink bezig om in te grijpen. Zo worden illegale hotels aangepakt, verdween de bierfiets en mogen er geen toeristenwinkeltjes meer bij. In 2017 en 2018 besteedt de Gemeente Amsterdam 44 miljoen euro aan het terugdringen van de drukte in het stadscentrum. Meer geld voor controle op illegale verhuur van woningen, handhaving om overlast tegen te gaan en nieuwe infrastructuur.

Daarnaast betalen toeristen nu buiten de ringweg A10 4 procent toeristenbelasting en binnen de ring 6 procent. Voor Airbnb geldt in de hele stad een belasting van 6 procent. Op deze manier wil de Gemeente de toeristen meer over de stad verspreiden. Het zou tot minder overlast in het centrum moeten leiden. Tegelijkertijd kan Amsterdam tot ruim 150 miljoen méér aan toeristenbelasting binnenhalen, zocht adviesbureau Andersson Elffers Felix uit.

Ondertussen probeert organisatie Amsterdam Marketing de hoofdstad als metropool neer te zetten, vertelt Van Vuuren. "Ze hebben Amsterdam Beach een paar jaar geleden gelanceerd, dat is Zandvoort. Amsterdam Castle, dat is dan Muiderslot in Muiden. Dat zijn allemaal tactieken om niet meer de promotie te doen van hartje Amsterdam, maar ook de omliggende gebieden."

"Maar daar moeten we ook niet in door gaan slaan", vervolgt Van Vuuren. "Op een gegeven moment waren er personen en bedrijven die voorstelden om de Euromast in Rotterdam de 'Amsterdam Tower' te gaan noemen. Dat gaat veel te ver. Rotterdam is Rotterdam. Net zoals Utrecht ook niet een voorstad van Amsterdam is."

Het NBTC vertegenwoordigt het toerisme in heel Nederland. Na jaren van volop Amsterdam promoten met grote promotiecampagnes, is het volgens Van Vuuren nu ook hoogste tijd om Nederland als geheel op de kaart te zetten.

Het ideale plaatje is dat steeds meer mensen niet alléén voor Amsterdam naar Nederland komen. Op die manier wordt het niet alsmaar drukker in de hoofdstad én kunnen andere dorpen en steden meesnoepen van de aantrekkende economie en de toerismestijging. "We zetten alles op alles om de verspreiding van het toerisme door te zetten. Als wij niet ingrijpen vanuit het NBTC laat je de private partijen, zoals musea en attractieparken, de vrije loop. Dan zie je dat de grotere Amsterdamse partijen meer te besteden hebben dan bijvoorbeeld in Eindhoven. Als dat zou gebeuren, zouden we ons zeker zorgen moeten maken."

Elke dag is het NBTC met zeventig man bezig om de verspreiding te realiseren. Dat wil de organisatie doen door bepaalde campagnes te ontwikkelen. "Elke dag zijn we met partners in gesprek over hoe we dit op kunnen lossen. Er worden al eerste slagen gemaakt", vertelt Van Vuuren. Afgelopen jaar werden toeristen gestimuleerd om te kijken bij het Mondriaan tot Dutch Design en 2016 was het Jeroen Boschjaar. In het kader van die thema's werden toeristen door het héle land vermaakt met allerlei activiteiten en tentoonstellingen. "Nu zijn we onder andere bezig met een kastelenlijn. We hebben dertig prachtige kastelen door heel Nederland uitgezocht en gaan nu kijken hoe we die kastelen op de kaart gaan zetten", geeft Van Vuuren prijs.

Naar boven

Toerisme-expert Stephen Hodes pleit voor een directe, harde aanpak. Volgens hem moet er nú worden ingegrepen. "We hebben geen tijd om te overleggen en te overwegen. De oplossingen moeten radicaal zijn. We zullen de komende twintig jaar nog radicaler moeten worden. Er is een Deltaplan Toerisme nodig." Eerder pleitte Hodes – net zoals toenmalig Rijksmuseum-directeur in 2014 Wim Pijbes – hier al voor. Een dergelijk plan, waarbij 'integraal gekeken wordt naar hoe het toerisme in Amsterdam zich duurzaam kan ontwikkelen', is nog altijd niet gerealiseerd.

In het verspreiden van het toerisme gelooft Hodes niet. "Het is een rationele gedachte die erg aannemelijk klinkt, maar de massa volgt de massa. Het gaat niet lukken. We moeten het toerisme zien te rémmen in plaats van te verspreiden." De directeur van adviesbureau LAgroup denkt dat dat kan worden gerealiseerd door bijvoorbeeld minder hotelkamers en Airbnb's aan te bieden. "Tuurlijk, we kunnen ook andere steden gaan promoten. Maar het heeft geen zin om alles dáár op te gooien."

Naar boven

Volgens Van Vuuren is het op dit moment nog te vroeg om het toerisme te remmen in de hoofdstad. "Amsterdam is nog geen Venetië, waar een toeristenstop in 2016 nodig was. Venetië is zó bomvol. Amsterdam ook natuurlijk, maar ik woon er zelf, je kan er gewoon nog lopen hoor."

Ondertussen wordt het wél voller en voller. Van Vuuren kan zich indenken dat het op een gegeven moment écht te vol wordt. "Want het duurt nog een poos voordat we de mensen naar een Dordrecht of een Eindhoven kunnen lokken. In de tussentijd is het heel realistisch dat Den Haag zegt: stop erop."

Er zijn in ieder geval genoeg alarmbellen afgegaan: het NBTC hoort regelmatig negatieve of opmerkelijke verhalen over het toenemende toerisme. "Ik sprak laatst een hoteleigenaar uit Drachten. Die vertelde dat tijdens hemelvaart zijn hele hotel was volgeboekt door Amsterdamse toeristen. Ze worden dus gedwongen om naar Friesland af te reizen voor een hotelkamer!"

Het is tekenend voor de huidige situatie. "En gewoon de helft van wat we nu aan toeristen ontvangen krijgen we er nog bij. Dan zie je dat de noodzaak van de verspreiding heel hoog is." Uiteindelijk móét het ook wel, beseft Van Vuuren. "Dan zitten alle hotels en Airbnb's vol."  

Naar boven
Scroll om door te gaan
Swipe om door te gaan