Loading...

Melding

Dit multimediaverhaal bevat video- en geluidsfragmenten. Zet het geluid aan.

Gebruik het muiswiel of de pijltjestoetsen om tussen pagina's te navigeren.

Swipe om tussen pagina's te navigeren.

Hier gaan we

Hoe jaag je hitte de stad uit?

Logo https://hu.scrollytelling.io/hoe-jaag-je-hitte-de-stad-uit

Naar boven

Hittestress kan tijdens warme periodes ontstaan op het moment dat je je eigen lichaamstemperatuur niet meer goed kunt regelen. De gevolgen kunnen ernstig zijn.

De problematiek is niet overal even groot. Er is een significant verschil tussen steden en buitengebieden. Steden houden warmte langer vast, vooral 's nachts, waardoor het temperatuurverschil met het platteland op warme dagen flink kan oplopen. Dat wordt ook wel het 'Urban Heat Island Effect', afgekort UHI, genoemd.

Wat zijn de oorzaken van hittestress en hoe groot is het probleem nou echt? En nog belangrijker: wat kunnen we ertegen doen?

Arnhem staat in de top 10 van Nederlandse steden die het meest met hittestress kampen. Hoe jaagt Arnhem de hitte de stad uit? 

Naar boven

Slapeloze nachten als het warm is kennen we waarschijnlijk allemaal wel. Slaaptekort en vermoeidheid zijn bekende gevolgen van hittestress, maar de gevolgen kunnen veel ingrijpender zijn. Hittestress kan tot uiteenlopende gevolgen leiden, zoals een verlaagde concentratie en arbeidsproductiviteit.

Het zorgt ook voor meer zieken. Hitte verhoogt de kans op problemen als beroertes, nierfalen, chronische vermoeidheid en huiduitslag door warmte.

Daarnaast zorgt hittestress voor meer ziekenhuisopnamen en sterfgevallen, met name onder kwetsbare groepen, zoals ouderen, zwangere vrouwen, kleine kinderen en ernstig zieken.

Naar boven
Naar boven
Sluiten
Voor/na weergave

Het schrikbeeld van 2050. Klik op het pijltje linksonder, gebruik de slider en bekijk het toekomstscenario zelf! Lees wel eerst even deze informatie over de kaarten:

Deze kaarten geven een indicatie van het aantal tropische nachten en de daaruit voortvloeiende hittestress (nu versus 2050) in bebouwde gebieden. 

Donkerste groen = 1 dag of korter
Donkerste oranje = 1 maand of langer
De andere kleuren zitten ertussenin.

Activeer de slider!


Naar boven

De gele, oranje en rode gebieden op deze kaart laten zien waar de stad ligt. Hoe roder het gebied, des te erger het UHI-effect. Arnhem heeft te maken met ernstige hittestress in het centrum van de stad. Het gaat om een groot gebied. 

Het thema hittestress is opgenomen in de 'Klimaatstresstest' die iedere Nederlandse gemeente in uiterlijk 2019 moet uitvoeren. Zo'n test houdt in dat gemeenten zo goed mogelijk moeten onderzoeken wat de lokale gevolgen van klimaatverandering zijn en hoe daartegen moet worden opgetreden en wat de kwetsbaarheden zijn. Tegelijk met het uitvoeren van de Klimaatstresstest voeren gemeenten ook gesprekken met verschillende partijen die actief zijn in de openbare ruimte. Dat zijn bijvoorbeeld waterschappen, woningcorporaties, stadsarchitecten en rioleringsbedrijven.

Naar boven





Verstening zorgt ervoor dat de hitte niet makkelijk weg kan. Veel groen en/of water zorgt ervoor dat er meer verkoeling is, de warmte makkelijker weg kan door de grond en het UHI-effect dus daalt...

Naar boven
Sluiten
Voor/na weergave

Gebruik de slider weer door op de startknop te drukken.

De hittekaart is gemaakt door het RIVM en is gebaseerd op modelberekeningen waarin een heleboel data zit verwerkt (zoals bevolkingsdichtheid, landgebruik, windsnelheid, grondsoort en hoogte). Deze 'slider' geeft een voorbeeld weer van waar groen zorgt voor verminderde hittestress. Op deze kaart betekent het lichtste geel een UHI-effect van 1,2 tot 1,6 graden en het rood betekent 2,4+ graden (warmer dan het op 10 km van de stad af is). De andere kleuren zitten ertussenin. 

Activeer de slider!

Naar boven

Naar boven

"Hittestress is een beetje het ondergeschoven kindje"

Volledig scherm

De wijk Spoorhoek is een zeer dichtbebouwde wijk met heel weinig ruimte voor bomen, struiken, plantsoenen of ander groen. Niet gek dus dat die wijk ook een van de wijken is met het grootste hittestressprobleem. "Daarom is besloten om een aantal verticale tuinen aan te brengen in de wijk, waarvan er inmiddels twee van zijn voltooid", aldus Wilbert Haan van Nexit Architecten, het bedrijf dat de tuinen samen met bewoners van Spoorhoek heeft ontworpen. Haan is zelf bewoner van de wijk en bedacht het idee samen met een collega. "Het is de bedoeling dat er twee problemen worden opgelost, en dat is gelukt: we merken dat de gevel waar de verticale tuin op is gemaakt koeler blijft en dat het de biodiversiteit ten goede komt." Haan vertelt dat de verticale tuinen verschillende vogels en insecten trekt en dat er vlak na de plaatsing van de eerste verticale tuin zelfs een havik is gespot. Ook bevatten de tuinen een irrigatiesysteem, waardoor er voldoende water beschikbaar is voor de dieren die in de tuin leven.

Om goed overzicht te houden van projecten en om meer bewustzijn te creëren voor het hittestressprobleem is het kennisplatform Arnhem Klimaatbestendig in het leven geroepen. Volgens Sanne Blok van Arnhem Klimaatbestendig is hittestress een beetje het 'ondergeschoven kindje' van de klimaatproblematiek. "Wij merken dat mensen, zowel in het bedrijfsleven als gewoon op straat, vaak heel weinig over het probleem weten." Blok denkt dat dat komt, doordat het niet direct zichtbaar is. "Kijk, als een straat blank staat na een overstroming, dan is het meteen duidelijk voor de mensen: wateroverlast is een probleem. Hitte kun je niet zien." Daarom probeert ze met het platform mensen meer bewust te maken van het probleem. Op de website worden Arnhemmers bovendien op de hoogte gehouden van de vordering van verschillende projecten die Arnhem klimaatbestendiger moeten maken. "Er staan op dit moment zo'n 30 projecten op de site. Een groot deel daarvan is al voltooid, maar er staan ook veel projecten bij die nog in de ontwerp- of uitvoeringsfase zitten", aldus Blok. 

In 2050 moeten alle steden klimaatbestendig zijn. Gaat dat lukken? "Ja, zonder twijfel", zegt Blok. "We zijn in Arnhem nu al goed aan het werk en 2050 is pas over meer dan dertig jaar". Wat Arnhem Klimaatbestendig zelf doet is vooral advies geven en heel veel praten en overleggen met verschillende activiteiten. Zo organiseert het platform eens in de paar maanden een 'klimaatcafé'. In de laatste editie daarvan is besproken hoe bedrijventerreinen klimaatbestendiger kunnen worden gemaakt. "Dat is heel belangrijk. Veel Arnhemse bedrijventerreinen zijn mega-hitte-eilanden. Dat door grote vaak donkergekleurde dakoppervlakken, waar het, zonder te overdrijven, soms wel 80°C kan worden. Daar moet iets aan gedaan worden. We werken samen met ondernemers, de Stichting Arnhemse Bedrijventerreinen (StAB) en landschapsarchitecten samen om bijvoorbeeld groene daken en groene tuinen te ontwikkelen voor bedrijventerreinen."


Sluiten
Naar boven
Sluiten
Voor/na weergave

Activeer de slider om twee tegenpolen van Arnhemse tuinen te zien

Verstening is een van de oorzaken van een hoog UHI-effect en hittestress. Sanne Blok van Arnhem Klimaatbestendig: "Een tuin waar alleen maar tegels liggen helpt dus absoluut niet. Je doet er beter aan om voor een tuin te kiezen met gras en/of planten en struiken of een heg.

Naar boven

Naar boven

"De beek gaat hittestress te lijf"

Volledig scherm

Het 'hittestressproof' maken van de stad komt niet alleen vanuit buurtbewoners, zoals bij de verticale tuinen. In opdracht van de gemeente is vorig jaar begonnen met het boven de grond halen van de Sint-Jansbeek, midden in het centrum. Het project is een half jaar geleden afgerond. 

"Om de hitte op zomerdagen tegen te gaan en om voor een betere waterhuishouding in de binnenstad te zorgen, is de Sint-Jansbeek na ruim 150 jaar weer boven de grond gehaald in het centrum". Theo Reesink heeft met zijn Buro Poelmans Reesink gezorgd voor de architectuur ervan en zegt blij te zijn dat de beek nu vol glorie in de stad ligt. "Het kostte veel moeite, want een beek 'even' boven de grond halen doe je niet zomaar. Maar we krijgen er natuurlijk veel voor terug." Buiten het feit dat het weer boven de grond halen van de Sint-Jansbeek een wens was van veel Arnhemmers (de stad is aan die beek ontstaan en verdween 150 jaar geleden door bebouwing uit het stadsbeeld), voert het ook water af dat normaal gesproken voor overlast zorgt in de buurt rondom het centrum, en heeft het een esthetische waarde. "Zo'n beek geeft de stad natuurlijk een extra mooi gezicht", aldus Reesink.

De voornaamste redenen om de Sint-Jansbeek in het centrum boven de grond te halen, zijn echter de klimaatredenen. "Hittestress is een probleem dat de gemeente de komende jaren echt wil aanpakken, en dat gebeurt dus o.a. met dit project." 
Volgens Reesink zorgt het stromende water in de beek op warme zomerdagen voor een verkoeling van 2 tot 3 graden. "Het geeft ook koelte af op de omgeving. De beek gaat hittestress te lijf."

Sluiten
Naar boven
Sluiten

Naar boven
Scroll om door te gaan
Swipe om door te gaan